طرح‌های صنعتی به عنوان یکی از مهم‌ترین مصادیق صنایع خلاق، تاثیر به‌سزایی در رشد اقتصادی کشورها دارند. به همین منظور، نظام‌های حمایتی متعددی برای پوشش انواع طرح‌های صنعتی شکل گرفته‌اند. یکی از مهم‌ترین این نظام‌ها، نظام طرح‌های ثبت‌نشده است که خاستگاه آن به حقوق انگلستان بازمی‌گردد و متعاقبا، اتحادیه اروپا با الهام از این تجربه، نظام پیشرفته‌تری تحت همین عنوان برای حمایت از طرح‌هایی با عمر اقتصادی کوتاه، ارائه کرده است. مهم‌ترین ویژگی این نظام، چنان‌که از نام آن برمی‌آید، حمایت بدون ثبت است‌. اما مبانی این حمایت خودکار در دو نظام حقوقی مذکور متفاوت است. این پژوهش با رویکردی تطبیقی، ابتدا به تحلیل این نظام در انگلستان و اتحادیه اروپا می‌پردازد. سپس، نقش کارکردی آن را در بستر نظام مالکیت فکری فرانسه و ایران بررسی می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که نظام طرح صنعتی در این دو کشور، با توجه به الزام به ثبت، نمی‌تواند نقش کارکردی مشابهی با نظام طرح ثبت‌نشده ایفا کند. با این حال، در هر دو کشور، حمایت حقوق مولف از آثار هنری کاربردی تا حدودی این خلأ را پر کرده است و امکان حمایت بدون ثبت را فراهم می‌آورد. با وجود این، نظر به اینکه تمرکز نظام حقوق مولف بر حمایت از شخص پدیدآورنده است و نه الزاما حمایت از خود طرح در بازار، پیشنهاد می‌شود که حقوق ایران، میان آثار هنری محض و آثار هنری کاربردی تفکیک قائل شود. بر این اساس، حمایت از آثار کاربردی باید عمدتا در چارچوب نظام طرح صنعتی سامان یابد و در کنار آن، نظام طرح ثبت‌نشده همچون مدل اتحادیه اروپا نیز طراحی و تقنین گردد. همان گونه که حقوق فرانسه نیز تحت تاثیر اتحادیه اروپا، در عمل به سمت تفکیک بین این عرصه‌ها حرکت کرده و البته با الزام به اجرای مستقیم نظام طرح‌های ثبت‌نشده اتحادیه اروپا، ضرورتی برای تاسیس یک نهاد ملی مشابه ندیده است.