تحقیق و توسعه در حقوق فناوری و مالکیت فکری

تحقیق و توسعه در حقوق فناوری و مالکیت فکری

امکان‌سنجی حمایت کپی‌رایتی از حرکات ورزشکاران با تأکید بر شادی‌های پس از گل (مطالعه تطبیقی در حقوق امریکا، اتحادیه اروپا و ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی
2 کارشناسی ارشد حقوق ورزش، دانشگاه ISDE اسپانیا
10.22034/jtlip.2026.2097409.1037
چکیده
در عصر تجاری‌سازی ورزش حرفه‌ای، حرکات ورزشکاران و شادی‌های پس از گل، در مواردی به بخشی از هویت تجاری و برند شخصی آنان تبدیل شده و در تبلیغات، شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های ویدئویی بازتولید می‌شوند. پرسش اصلی مقاله آن است که آیا این حرکات گذرا و غالباً بداهه، قابلیت برخورداری از حمایت کپی‌رایت را دارند و در صورت عدم امکان یا کفایت این حمایت، چه ابزارهای حقوقی دیگری برای صیانت از منافع اقتصادی ورزشکاران وجود دارد. پژوهش با رویکردی تطبیقی، ضمن بررسی نظام‌های حقوقی ایالات متحده و اتحادیه اروپا، وضعیت حقوق ایران را نیز با تمرکز بر مفاهیم اصالت، تثبیت و تمایز ایده از بیان تحلیل می‌کند و تفاوت معیارهای حمایت و حدود حقوق انحصاری پدیدآورندگان را در این نظام‌ها مورد توجه قرار می‌دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بیشتر حرکات ورزشکاران و شادی‌های پس از گل معمولاً از آستانه حمایت کپی‌رایت عبور نمی‌کنند. با این‌حال، چنانچه حرکت از پیچیدگی، سازمان‌یافتگی و عناصر خلاقانه کافی برخوردار باشد و واجد اوصاف یک اثر رقصی تلقی شود، امکان حمایت کپی‌رایتی قابل بررسی است. در حقوق تطبیقی، ابزارهایی مانند استفاده منصفانه و سازوکارهای قراردادی می‌توانند در تنظیم حدود بهره‌برداری مؤثر باشند. در حقوق ایران نیز با توجه به قدمت قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان و فقدان شناسایی صریح حق شهرت، ظرفیت قواعد عمومی مسئولیت مدنی و منع استیفای ناروا، موضوع قابل بررسی است؛ هرچند اعمال این قواعد مستلزم احراز شرایط قانونی خاص بوده و نمی‌توان از آن‌ها حمایت انحصاری عامی نسبت به حرکات ورزشکاران استنباط کرد. در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که کپی‌رایت در اغلب موارد ابزار مناسبی برای حمایت از حرکات ورزشکاران نیست و حمایت مؤثر از منافع اقتصادی آنان، بیش از هر چیز، مستلزم بهره‌گیری از حقوق علائم تجاری، حمایت از شهرت و هویت تجاری و سازوکارهای قراردادی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 04 آبان 1405