تحقیق و توسعه در حقوق فناوری و مالکیت فکری

تحقیق و توسعه در حقوق فناوری و مالکیت فکری

اصول حاکم بر فرایند ارزش‌گذاری اموال فکری در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته ی رشته ی حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس تهران
2 استاد تمام گروه حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
چکیده
اموال فکری آفریده‌های اصیل ذهن انسان‌ هستند که با شتاب‌ گرفتن فناوری، به سرمایه‌ای راهبردی در اقتصاد دانش‌بنیان بدل شده و پیوندی ناگسستنی با ابعاد گوناگون زندگی انسان ها یافته‌ است. ارزش‌گذاری این اموال، ابزار سنجش توان حقوقی و تجاری و مبنایی برای تصمیم‌گیری در قراردادهای بهره‌برداری و حل‌وفصل اختلافات حقوقی، امور مالیاتی و ... است؛ حال‌آنکه فقدان ارزش‌گذاری دقیق می‌تواند موقعیت رقابتی را تضعیف کرده و به از دست رفتن منافع بالقوه بینجامد. با توجه به طبع ناملموس و پیچیدگی‌های مربوط به این اموال، ارزش‌گذاری آن‌ها از دشوارترین و درعین‌حال مهم‌ترین فرآیندها به شمار می‌رود. باوجود تصویب آیین‌نامه ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود در طرح‌های سرمایه‌گذاری مصوب ۱۳۹۶، اتکای صرف به روش‌های محاسباتی و فقدان پیوند نظام‌مند میان محاسبات اقتصادی و اصول بنیادین حقوقی همچون محرمانگی، شفافیت و بی‌طرفی، موجبات کاهش استناد پذیری و پذیرش گزارش‌های ارزش‌گذاری در مراجع ذی ربط را فراهم می آورد. بر این اساس، این پژوهش به این پرسش می‌پردازد که اصول حاکم بر ارزش‌گذاری اموال فکری کدام است و چه نقشی در اعتباربخشی به نتایج ارزش‌گذاری دارند. پژوهش با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی و با اتکا بر آیین‌نامه یادشده و استانداردهای بین‌المللی نشان می‌دهد که این اصول، ستون فقرات فرآیند ارزش‌گذاری را تشکیل می‌دهند و در صورت کاربست صحیح، پیوندی کارکردی میان محاسبات اقتصادی و مشروعیت حقوقی برقرار می‌سازند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که کارایی ارزش‌گذاری زمانی به حداکثر می‌رسد که اصول مزبور ازجمله اصل محرمانگی و شفافیت؛ از سطح مفاهیم انتزاعی فراتر رفته و در قالب مستندسازی شفاف مفروضات و داده‌های بازار، تعیین هدف و معیار ارزش، تعریف دقیق حقوق مورد ارزیابی و تعیین تاریخ ارزش‌گذاری، عملیاتی شوند. بدین‌سان، تبدیل این اصول به دستورالعمل‌های اجرایی، همراه با ایجاد سازوکارهای نهادی برای نظارت و مستندسازی فرآیندها می‌تواند به ارتقاء مشروعیت، انسجام و اثربخشی نظام ارزش‌گذاری اموال فکری در ایران بینجامد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 اردیبهشت 1405